تحلیل انتقادی کتاب «السیاسة الحسینیه»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم حدیث، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 استادیار و هیئت علمی گروه علوم قرآن و حدیث، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

مقاله حاضر، با هدف بررسی کتاب السیاسة الحسینیه که حدود صد سال پیش درباره امام حسین (ع) و قیام او توسط دو خاورشناس نوشته شده ‌است، به‌روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای انجام شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که این کتاب از منظر برخی از اندیشمندان، جعلی بوده و از منظر برخی دیگر، این کتاب اثری از مسیو ماربین، خاورشناس و فیلسوف آلمانی است. دلایلی مانند عدم دستیابی به اصل کتاب در فرهنگ‌نامه‌های خاورشناسان، مجهول بودن نام نویسنده و نیافتن نام او در هیچ منبعی، مجعول بودن این مستشرق را تقویت می‌کند. همچنین رساله دوم چاپ شده در السیاسة الحسینیه اثر رینو ژوزف توسن، مستشرق مشهور فرانسوی، قرینه‌ای بر صحت کتاب است. با توجه به اینکه قراین و شواهد جعل کتاب بیشتر از قراین صحت کتاب است، مجهول و مجعول بودن رساله اول یعنی، اثر مسیو ماربین آلمانی، ثابت می‌شود. رساله اول به‌احتمال زیاد از طرف شخص مجهولی به‌دلیل ترغیب مردم برای مشروطه‌خواهی، به‌نام یک مستشرق آلمانی جعل شده است. درباره رساله دوم نکته مجهولی وجود ندارد و فقط از نظر محتوایی، برخی بر آن نقد وارد کرده‌اند.
 

کلیدواژه‌ها


  1. اسفندیاری، محمد (1400). عاشورا شناسی پژوهشی درباره هدف امام حسین. تهران: نشر نی.
  2. اسفندیاری، محمد (1380). کتابشناسی تاریخی امام حسین (ع) به ضمیمه امام حسین در الذریعه. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  3. امین عاملی، سید محسن (1418هـ.ق). اقناع اللائم علی اقامة المآتم. قم: مؤسسه المعارف الاسلامیة.
  4. امین عاملی، سید محسن (1389). آیین سوگواری ترجمه کتاب اقناع اللائم. مترجم: زهراب، علی. قم: حبیب.
  5. الویری، محسن (1389). مطالعات اسلامی در غرب. تهران: سمت.
  6. بابایی، رضا (1399). دیانت و عقلانیت: جستارهایی در قلمرو دین‌پژوهی و آسیب‌شناسی دینی. اصفهان: آرما.
  7. بامداد، مهدی (1387). شرح رجال ایران. تهران: انتشارات زوار.
  8. بدوی، عبدالرحمن (1375). فرهنگ کامل خاورشناسان. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
  9. حدادعادل، غلامعلی (1398). دانشنامه جهان اسلام. تهران: بنیاد دایره‌المعارف اسلامی.
  10. شجیعی، زهرا (1344). نمایندگان در بیست‌ویک دوره قانونگذاری. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی.
  11. صالحی نجف‌آبادی، نعمت‌الله (1349). شهید جاوید. تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
  12. صافی‌گلپایگانی، لطف‌الله (1350). شهید آگاه و رهبر نجات بخش اسلام. تهران: صدر.
  13. صدرهاشمی، محمد (1363). تاریخ جراید و مجلات ایران. اصفهان: انتشارات کمال.
  14. ططری، علی.، و روشن، افسانه (1388). نامه‌ای نویافته از مؤیدالاسلام؛ مدیر حبل‌المتین کلکته. فصلنامه بهارستان. 2(5)، ص989.
  15. ماربین آلمانی، رینو ژوزف توسن (1336). قیام حسین و یارانش از نظر نویسندگان خارجی. مترجم: دهقانی اصفهان، ناصر. تهران: کتابفروشی شهریار.
  16. مسیو ماربین آلمانی، رینو ژوزف فرانسوی، (1341). سیاست الحسینیه. تبریز: حقیقت.
  17. ملک‌زاده، مهدی (1363). تاریخ انقلاب مشروطیت ایران. تهران: انتشارات علمی.
  18. هاشمی‌نژاد، عبدالکریم (1381). درسی که حسین به انسان‌ها آموخت. مشهد: به نشر.