نهضت امام حسین (ع) از منظر ماربین آلمانی؛ علل و نتایج آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مطالعات اسلامی به زبان انگلیسی، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران/دانشآموخته سطح 3 کلام اسلامی، جامعه الزهرا (س)، قم، ایران.

2 استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

چکیده

نهضت کربلا و قیام امام حسین (ع) یکی از تأثیرگذارترین رویدادهای تاریخ اسلام است که پیامدهای عمیق فرهنگی، سیاسی و اجتماعی در جوامع اسلامی برجا گذاشته است. مستشرقان بسیاری مانند ماربین، پژوهشگر آلمانی، ابعاد مختلف این قیام را تحلیل کرده‌اند. در پژوهش حاضر با روش تحلیل محتوای کیفی نظرات ماربین درباره انگیزه‌ها و دستاوردهای قیام عاشورا واکاوی شد. از نگاه ماربین، مهمترین دلایل قیام امام حسین (ع) احیای حقانیت دین، اطاعت از فرامین الهی، مقابله با ستم حکومت بنی‌امیه و دفاع از ارزش‌های انسانی بوده است. به‌عقیده ماربین، قیام امام حسین (ع) نه‌تنها رویدادی تاریخی، بلکه نقطه عطفی در بیداری اسلامی بود که تأثیرات آن فراتر از عصر خود، الهام‌بخش مبارزات ضد ستم در طول تاریخ شد. از نگاه ماربین، کشته‌ شدن در راه حق و حقانیت، اجرای اوامر الهی و مبارزه با ظلم و جور از علل قیام امام حسین (ع) است. همچنین آموختن درس فداکاری و جانبازی، آشکار شدن مظلومیت امام حسین (ع)، بلندآوازه کردن نام اسلام، آشکار شدن رفتار ظالمانه بنی امیه، ایجاد نفرت و بیزاری نسبت به آنها، رسیدن ریاست به بنی‌هاشم و سلب قدرت از بنی امیه و پیدایش نهضت‌های عظیم اسلامی از نتایج قیام آن حضرت است.
 

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم (1387). مترجم: انصاریان، حسین. قم: انتشارات: دانش.
    1. ابن حیون، نعمان بن محمد مغربى (1385). دعائم الاسلام و ذکر الحلال و الحرام و القضایا و الاحکام. قم: مؤسسه آل البیت (ع).
    2. ابن حیون، نعمان بن محمد مغربى (1385). دعائم الاسلام و ذکر الحلال و الحرام و القضایا و الاحکام. قم: مؤسسه آل البیت (ع).
    3. ابن شعبه حرانى، حسن بن على (1363). ‏تحف العقول. مترجم: غفارى، على‌اکبر. قم:‏ جامعه مدرسین‏.
    4. ابن شهرآشوب مازندرانى، محمد بن على (1379). مناقب آل ابی طالب (ع). قم: علامه.
    5. ابن طاووس، سید رضی‌الدین علی بن موسی (1353). اللهوف. تهران: جهان.
    6. ابن طاووس، سید رضی‌الدین علی بن موسی (1377). غم‌نامه کربلا. تهران: مطهر.
    7. ابن قولویه، جعفر بن محمد (1356). کامل الزیارات. نجف: دار‌المرتضویه.
    8. ابن منظور، محمد (1408). لسان العرب. بیروت: دار‌احیاء التراث العربی.
    9. ابن نما حلى، جعفر بن محمد (1406). مثیر الاحزان. قم: مدرسه امام مهدى (عج).
    10. ابوعلم، توفیق.، و امینی، عبدالله (1381). ارزیابی حرکت امام حسین (ع). نشریه حکومت اسلامی، -(25)، 504- 521.
    11. اشتهاردی، محمدمهدی (1384). نهضت و انقلاب در سیره پیشوایان. نشریه پاسدار اسلام، -(281)، 16- 19.
    12. برقى، احمد بن محمد بن خالد (1371). المحاسن. قم: دار‌الکتب الاسلامیه.
    13. حر عاملى، محمد بن حسن (1409). تفصیل وسائل الشیعه الى تحصیل مسائل الشریعه. قم: مؤسسه آل البیت (ع).
    14. حکیمى، محمدرضا (1380). الحیاة. ‌مترجم: آرام، احمد. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى.
    15. کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق (1407). الکافی. تهران: دار‌الکتب الاسلامیه.
    16. ماربین.، و جوزف فرانسوی (1328). سیاسه الحسینیه. مترجم: شیرازی تهرانی، محمدعلی.، و همکاران. تهران: دار‌الخلافه.
    17. مجلسی، محمدباقر (1403). بحارالانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار (ع). بیروت: داراحیاء التراث العربی.
    18. معلوف، لویس (1908)، المنجد فی اللغه. بیروت: دارالمشرق.
    19. معین، محمد (1381). فرهنگ معین. تهران: کتاب‌راه نو.
    20. هاشمی‌نژاد، عبدالکریم (1386). درسی که حسین به انسان‌ها آموخت. تهران: شاهد.