تحلیل و بررسی جریان غلات در عصر امویان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد تاریخ اهل‌بیت (ع)، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

جریان‌های انحرافی غلات به گروه‌هایی اطلاق می‌شود که در تاریخ اسلام به‌دلیل برداشت‌های غلط از آموزه‌های دینی و اعتقادی از مسیر اصلی اسلام منحرف شدند. این جریان‌ها به‌ویژه در دوره امویان که یکی از مهمترین دوره‌های تاریخی در اسلام بود به‌وجود آمدند و با فعالیت‌های مخفیانه خود تأثیرات سیاسی و مذهبی عمیقی بر جامعه اسلامی گذاشتند. تحقیق حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و تاریخی، دلایل شکل‌گیری غلات و رهبران و اقدامات آ‌نها را بررسی می‌کند و هدف از آن، شناساندن افکار و اعتقادات فرقه انحرافی غلات و تأثیر عقاید آنها بر جامعه اسلامی است. در پژوهش حاضر، بحث غلو در کتب رجالی، کلامی و فرق و مذاهب و شیعه‌شناسی بررسی شده است.
 

کلیدواژه‌ها


  1. ابن ابی الحدید، عزالدین ابی بکر محمد بن محمد (۱۴۲۴/۲۰۰۳م). شرح نهج‌البلاغه. محقق: محمد عبدالکریم. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  2. ابن منظور، جمال‌الدین (1300). لسان العرب. بیروت: دار الصادر.
  3. الاشعری، علی بن اسماعیل (۱۴۱۶). مقالات الفرق الاشعریه. محقق: محمد محیی‌الدین عبدالحمید. بیروت: المکتبه العصریه.
  4. الاصفهانی، ابوفرج علی بن الحسین (۱۹۶۳). الاغانی. محقق: وزاره الثقافه والارشاد القومى. القاهره: المؤسسه المصریه العامه.
  5. جعفریان،‌ رسول (1383). تاریخ خلفا از رحلت پیامبر (ص) تا زوال امویان. قم: دلیل ما.
  6. جعفریان، رسول (۱۳۹۶). اکذوبة تحریف القرآن بین الشیعه و السنه. قم: نشر دلیل ما.
  7. جعفریان،‌ رسول (1397). گزیده حیات سیاسی و فکری امامان شیعه. قم: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها.
  8. داداش‌زاده، منصور (1389). تاریخ تشیع. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  9. الذهبی، محمد بن احمد (۱۴۲۳). سیر اعلام النبلاء. محقق: شعیب الارنائوط و آخرون. بیروت: مؤسسه الرساله.
  10. شقاقی، محمد (1390). فرقه‌ها و مذاهب اسلامی در گذر تاریخ. تهران: صفوی راد.
  11. شهرستانی، عبدالکریم (1370). الملل و النحل. قم: اداره الحوزه العلمیه.
  12. شهرستانی، محمد بن عبدالکریم (۱۳۸۱). الملل و النحل. مترجم: رضوانی. محمدرضا. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
  13. شیخ مفید (1394). الامالی. محقق: استاد ولی، حسین.، و غفاری، علی اکبر. قم: انتشارات آستان قدس رضوی.
  14. الشیخ الطوسی (۱۳۴۸). رجال‌کشی یا معرفه الرجال. مشهد: دانشگاه مشهد.
  15. الشیخ مفید، محمد بن محمد (1371). الفصول المختاره من العیون و المقالات. قم: مکتبه الداوری کنگره شیخ مفید.
  16. صدوق، محمد بن علی (۱۳۷۶). الاعتقادات فی دین الامامیه. اصفهان: نشر جهان.
  17. فیاض، عبدالله (بی‌تا). تاریخ الامامیه. تهران: انتشارات بهبهانی.
  18. کمره‌ای، میرزا خلیل (1351). آرای ائمه شیعه فی الغلاه. تهران: چاپ افست.
  19. مجلسی، محمدباقر (1403). بحارالانوار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  20. محمد بن سعد (1374). طبقات الکبری. مترجم: دامغانی، محمود مهدوی. تهران: انتشارات فرهنگ و اندیشه.
  21. مفید، محمد بن محمد (۱۳۸۲). الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد. محقق: اعلمی، حسین. بیروت: دار الکتب الاسلامیه.
  22. نوبختی، حسن بن موسی (1404). فرق الشیعه. بیروت: دار الاضوا.